Styczeń 2024 roku na polskim rynku energii elektrycznej
Styczeń na rynku energii elektrycznej przyniósł znaczące zmiany i nowe rekordy, szczególnie pod względem zapotrzebowania na moc i produkcji energii ze źródeł odnawialnych. Analizując dane z tego okresu, można zauważyć jak sezonowe czynniki, warunki atmosferyczne, a także zmieniające się ceny surowców energetycznych wpływały na sytuację w branży. Przyjrzyjmy się bliżej tym kluczowym kwestiom, które ukształtowały rynek energii w pierwszym miesiącu roku.
Zapraszam do obejrzenia filmu gdzie przestawiam wiele ciekawych wykresów z danymi fundamentalnymi z polskiego rynku energii oraz omawiam jak kształtowały się ceny energii elektrycznej na Towarowej Giełdzie Energii.
Zapotrzebowanie na energię i moc w styczniu 2024 roku
Styczeń na rynku energii elektrycznej – zapotrzebowanie na moc wyniosło 21,5 GW, co jest rekordowym wynikiem dla tego miesiąca w Polsce. Ten wynik jest o 5,8% wyższy niż w styczniu 2023 roku oraz o 3,2% wyższy w porównaniu do średniej z ostatnich sześciu lat. Wyższe zapotrzebowanie na energię w miesiącach zimowych jest normalnym zjawiskiem, co potwierdzają także rekordy zapotrzebowania z lutego i grudnia 2021 roku.
Średnie zapotrzebowanie na moc z ostatnich 12 miesięcy wynosiło około 19,1 GW. Warto jednak podkreślić, że dynamika zużycia energii elektrycznej w Polsce pozostaje ujemna, na poziomie -3%. Jednakże, ta negatywna dynamika stopniowo się spłaszcza, co sugeruje stabilizację na rynku. Czynnikiem decydującym o poziomie zapotrzebowania na moc są przede wszystkim warunki pogodowe oraz poziom zużycia energii przez przemysł.
Import i eksport energii elektrycznej w styczniu
W styczniu 2024 roku Polska importowała średnio 472 MW energii elektrycznej. W porównaniu do poprzednich lat, jest to wzrost, który wskazuje na rosnącą rolę wymiany między krajowej. Import energii zależy w dużej mierze od cen energii w sąsiadujących krajach. Dzięki połączeniom między systemami energetycznymi Polska ma możliwość korzystania z tańszego prądu od swoich sąsiadów. W ostatnich 12 miesiącach średni poziom importu do Polski wyniósł około 480 MW. Warto także zauważyć, że w kilku miesiącach 2021 i 2022 Polska była eksporterem energii, jednakże od 2023 roku trend się zmienił i aktualnie więcej energii jest importowane niż eksportowane.
Produkcja energii ze źródeł odnawialnych (OZE)
W styczniu 2024 roku Polska odnotowała rekordowe wyniki w produkcji energii z odnawialnych źródeł energii, a szczególnie z farm wiatrowych. Produkcja energii z wiatru wyniosła 4,2 GW, co przełożyło się na 3,1 TWh w całym styczniu. Miesiące zimowe charakteryzują się wyższą produkcją energii z wiatru, co jest związane z naturalnymi warunkami atmosferycznymi – silniejszymi wiatrami. Capacity factor dla farm wiatrowych wyniósł aż 42%, co jest trzecim najwyższym wynikiem w historii. Jest to miara produktywności farm wiatrowych, która uwzględnia zarówno zainstalowaną moc, jak i warunki wietrzności. Moc zainstalowana w farmach wiatrowych w Polsce na początku 2024 roku wynosiła 9,9 GW, co również jest nowym rekordem. Jeśli chcesz się dowiedzieć jak fotowoltaika wpływa na zmiany cen energii elektrycznej to przeczytaj https://naszrynekenergii.pl/kiedy-ladowac-magazyny-energii-samochod-elektryczny/
Fotowoltaika, mimo że w styczniu produkowała stosunkowo mało energii, również odnotowała wzrost rok do roku. Produkcja energii ze słońca w styczniu wyniosła średnio 472 MW. Jest to wynik oczekiwany, ponieważ zimą fotowoltaika działa mało produktywnie, jednakże produkcja zacznie rosnąć wraz ze zbliżającym się latem. Warto zauważyć, że fotowoltaika w Polsce ma już zainstalowaną moc na poziomie 17 GW, co czyni ją ważnym elementem krajowego miksu energetycznego. W ostatnich 12 miesiącach średnia produkcja energii z fotowoltaiki wyniosła 1,52 GW.
Zmniejszenie produkcji przez jednostki wytwórcze centralnie dysponowane
Wraz z rosnącym udziałem odnawialnych źródeł energii (OZE) w produkcji energii elektrycznej, spadło zapotrzebowanie na jednostki wytwórcze centralnie dysponowane (JWCD). W styczniu 2024 roku produkcja z tych jednostek wyniosła około 11 GW, co oznacza spadek o 6% w porównaniu do stycznia 2023 roku oraz spadek o 10% w stosunku do sześcioletniej średniej. Ten spadek można przypisać wypieraniu tradycyjnych jednostek wytwórczych przez OZE, które mają coraz większy udział w zaspokajaniu krajowego zapotrzebowania na energię elektryczną.
Jaki był styczeń na rynku energii elektrycznej? Ceny spot
Średnia cena na pierwszym fixingu Towarowej Giełdy Energii (TGE) wyniosła 409 zł/MWh. Najwyższe ceny odnotowano 8 stycznia – 582 zł/MWh, natomiast najniższą cenę zarejestrowano 24 stycznia – 290 zł/MWh. Takie wahania wynikają z wielu czynników, takich jak warunki pogodowe, popyt, a także ceny surowców energetycznych i EUA. Ceny energii elektrycznej znajdziesz na stronie Giełdy – https://tge.pl/
Ważnym elementem wpływającym na ceny energii jest także dynamiczny rozkład godzinowy. Najniższe ceny energii notowano w godzinach nocnych, pomiędzy 1 a 6 rano, natomiast najwyższe ceny występowały w godzinach wieczornych, szczególnie około godziny 18, kiedy to cena sięgała 485 zł/MWh. Tego rodzaju rozkład cenowy jest istotny dla zarządzania zużyciem energii, zwłaszcza dla firm i gospodarstw domowych, które mogą w przyszłości korzystać z dynamicznych taryf, dostosowując swoje zużycie energii do godzin, kiedy jest ona tańsza.
Surowce energetyczne: gaz i węgiel
W styczniu 2024 roku na rynkach międzynarodowych odnotowano spadki cen surowców energetycznych, takich jak gaz i węgiel. Ceny gazu na rynkach spotowych spadły średnio o 12%, a na kontraktach terminowych o 10%. Ceny węgla na międzynarodowym rynku ARA (Amsterdam-Rotterdam-Antwerpia) spadły o 8%. Te spadki cen gazu miały wpływ na obniżenie kosztów produkcji energii elektrycznej w Polsce, co przełożyło się na korzystniejsze ceny dla odbiorców końcowych.
Warto także wspomnieć o cenach uprawnień do emisji CO2, które w styczniu 2024 roku spadły o 6%, co odpowiada obniżce o około 19 zł za tonę emisji CO2. Jest to kontynuacja trendu spadkowego obserwowanego w ostatnich miesiącach. Ważnym czynnikiem wpływającym na ceny gazu w Europie są wysokie stany magazynowe gazu ziemnego, co zmniejsza presję na wzrost cen tego surowca.
Rynek terminowy energii
Pod koniec stycznia 2024 roku ceny energii na rynku terminowym, zarówno spotowym, jak i forward, wykazywały trend spadkowy. Ceny spotowe na rynku dnia następnego (TGE) wynosiły około 350 zł/MWh w grudniu, co jest spadkiem w stosunku do poprzednich miesięcy. Ceny kontraktów terminowych na luty i marzec 2024 były wyceniane niżej niż spot styczniowy. Kontrakty terminowe na rok 2025 na energię elektryczną były wyceniane na poziomie 465 zł/MWh, natomiast na rok 2026 cena wynosiła 450 zł/MWh.