Kwiecień 2024 roku na polskim rynku energii elektrycznej upłynął pod znakiem rosnącej produkcji z OZE, stabilizującej się produkcji z jednostek konwencjonalnych oraz wahań cen surowców energetycznych. Ceny energii z fotowoltaiki obniżały ceny spotowe. W tym podsumowaniu przeanalizujemy te kluczowe elementy. Między innymi spadające ceny paneli i niskie ceny energii z fotowoltaiki wpływają na obniżenie średniej ceny SPOT na TGE. Zmiany na rynku energii w 2024 roku są interesujące.
Zapraszam do obejrzenia mojego filmu gdzie przestawiam wiele ciekawych wykresów z danymi fundamentalnymi z polskiego rynku energii oraz omawiam jak kształtowały się ceny energii elektrycznej na Towarowej Giełdzie Energii.
Kwiecień 2024 roku na polskim rynku energii elektrycznej.
Ten miesiąc upłynął pod znakiem rosnącej produkcji z OZE, stabilizującej się produkcji z jednostek konwencjonalnych oraz wahań cen surowców energetycznych. W tym podsumowaniu przeanalizujemy te kluczowe elementy. Między innymi spadające ceny paneli i niskie ceny energii z fotowoltaiki wpływają na obniżenie średniej ceny SPOT na TGE.
Krajowe zapotrzebowanie na moc.
Podstawowym czynnikiem, który wpływa na ceny energii elektrycznej, jest krajowe zapotrzebowanie na moc. Zasadniczo, im większe zapotrzebowanie na energię, tym wyższe ceny, co wynika z większej presji na dostępne moce wytwórcze. W kwietniu 2024 roku średnie zapotrzebowanie na moc w Polsce wyniosło 18,6 GW, co przełożyło się na całkowite zapotrzebowanie na poziomie 13,4 TWh. Jest to wynik wyższy o 1,5% w porównaniu do kwietnia poprzedniego roku, co stanowi pierwsze oznaki wzrostu popytu w porównaniu do dość stabilnych poziomów z wcześniejszych miesięcy.
Jednak analizując dłuższą perspektywę, możemy dostrzec, że średnie zapotrzebowanie z ostatnich 12 miesięcy oscyluje wokół 19 GW, przy czym dynamika tego wskaźnika pozostaje ujemna na poziomie około -2%. Mimo że kwiecień przyniósł delikatne odbicie, ogólny trend wskazuje na stabilizację i pewien spadek zapotrzebowania na moc, co może być związane zarówno z rosnącą efektywnością energetyczną, jak i większym wykorzystaniem OZE.
Wymiana międzysystemowa – rola importu i eksportu.
Kolejnym istotnym czynnikiem wpływającym na ceny energii elektrycznej w Polsce jest wymiana międzysystemowa, czyli bilans importu i eksportu energii. Import energii do Polski zmniejsza zapotrzebowanie na produkcję krajową, co obniża ceny, natomiast eksport energii zwiększa popyt na energię wyprodukowaną w kraju, podnosząc jej cenę.
W kwietniu 2024 roku średni poziom importu energii do Polski wyniósł 350 MW, co przełożyło się na całkowity wolumen importu na poziomie 250 GWh. Jest to wynik niższy niż w marcu tego roku, co oznacza, że Polska sprowadzała mniej energii w porównaniu do poprzedniego miesiąca, a także mniej niż w kwietniu 2023 roku. Średnia 12-miesięczna dla importu utrzymuje się na poziomie około 500 MW.
Produkcja z odnawialnych źródeł energii – dynamiczny rozwój OZE.
Produkcja energii z odnawialnych źródeł energii, takich jak wiatr i fotowoltaika, odgrywa coraz większą rolę na polskim rynku energetycznym. Zasada jest prosta: im wyższa produkcja energii z OZE, tym niższe ceny energii elektrycznej, ponieważ energia odnawialna jest tańsza w kosztach zmiennych produkcji niż energia z paliw kopalnych. Zmiany na rynku energii w 2024 roku są interesujące.
Wiatr.
W kwietniu 2024 roku produkcja energii z wiatru osiągnęła rekordowy poziom. Średnia moc produkcji wyniosła 2818 MW, co w sumie dało około 2 TWh wyprodukowanej energii. Jest to wynik wyższy niż w marcu tego roku, a także wyższy niż w kwietniu 2023 roku. To ważny sygnał, że farmy wiatrowe w Polsce stają się coraz bardziej wydajne.
Wskaźnik efektywności farm wiatrowych, czyli tzw. capacity factor, wyniósł w kwietniu 28%, co oznacza wzrost w stosunku do poprzedniego roku oraz do marca 2024 roku. Moc zainstalowana w farmach wiatrowych w Polsce na koniec kwietnia wyniosła już 11 100 MW, co jest kolejnym rekordem. Średnia roczna produkcja energii z wiatru wyniosła 2675 MW, co świadczy o stałym wzroście znaczenia tego źródła energii w polskim miksie energetycznym.
Fotowoltaika i ceny energii z fotowoltaiki.
Równie dynamiczny rozwój odnotowała fotowoltaika, która od kilku lat intensywnie zyskuje na znaczeniu. W kwietniu 2024 roku fotowoltaika produkowała średnio 2382 MW energii na godzinę, co przekłada się na około 1,7 TWh energii wyprodukowanej w całym miesiącu. To wyraźnie więcej niż rok temu i nieco mniej niż w maju 2023 roku, co sugeruje, że kolejny miesiąc może przynieść nowe rekordy. Przez dużą penetrację rynku ceny energii z fotowoltaiki spadają. Jeśli chcesz się dowiedzieć jak fotowoltaika wpływa na zmiany cen energii elektrycznej to przeczytaj moją analizę tutaj -> https://naszrynekenergii.pl/kiedy-ladowac-magazyny-energii-samochod-elektryczny/
Wskaźnik capacity factor dla fotowoltaiki wyniósł 13%, co jest porównywalnym wynikiem do poprzednich lat. Moc zainstalowana w fotowoltaice w Polsce wyniosła w kwietniu już 18 357 MW, co jest imponującym osiągnięciem. Średnia roczna produkcja energii słonecznej wyniosła 1630 MW, co wskazuje na stały wzrost potencjału tego źródła energii.
Produkcja z jednostek konwencjonalnych.
Pomimo wzrostu produkcji z OZE, wciąż istnieje duże zapotrzebowanie na energię elektryczną produkowaną przez jednostki konwencjonalne, zwłaszcza elektrownie węglowe. W kwietniu 2024 roku elektrownie te musiały wyprodukować średnio 9640 MW, co jest wynikiem nieco niższym niż w marcu tego roku, ale wyższym niż w kwietniu 2023 roku. Oznacza to, że dynamika produkcji z jednostek konwencjonalnych była dodatnia w porównaniu do poprzedniego roku (około +1%), jednak nadal pozostaje ujemna w odniesieniu do średniej z ostatnich sześciu lat (-13%).
W dłuższej perspektywie można zauważyć pewną stabilizację produkcji z jednostek konwencjonalnych. Średnia produkcja z tych jednostek z ostatnich 12 miesięcy wynosiła 10 550 MW. Choć widzimy stopniowe ograniczenie produkcji z węgla, zwłaszcza kamiennego, dynamika spadku w ostatnich miesiącach ulegała wyhamowaniu.
Struktura wytwarzania energii w kwietniu 2024 roku.
Struktura wytwarzania energii w Polsce w kwietniu 2024 roku była zróżnicowana, z dominującą rolą węgla kamiennego, który odpowiadał za 4,6 TWh wyprodukowanej energii. Kolejne źródła to:
- Węgiel brunatny (Bełchatów, Turów): 2,4 TWh,
- Wiatr na lądzie: 2 TWh,
- Fotowoltaika: 1,7 TWh,
- Gaz ziemny: 1 TWh.
Pozostałe źródła, takie jak biomasa, elektrownie szczytowo-pompowe czy energia wodna, miały niewielki udział w całości produkcji energii w Polsce. Zmiany na rynku energii w 2024 roku są interesujące.
Ceny surowców energetycznych a ceny energii.
Ceny surowców energetycznych, takich jak węgiel, gaz ziemny i uprawnienia do emisji CO2, mają bezpośredni wpływ na koszty produkcji energii z paliw kopalnych. W kwietniu 2024 roku ceny węgla w portach ARA wzrosły średnio o 8%, a gaz na kontrakcie na rok 2025 również wzrósł o 8%. Ceny uprawnień do emisji CO2 wzrosły aż o 10%. Jedynie cena gazu na rynku spotowym zanotowała minimalny spadek, wynoszący około 1-2 zł.
Magazyny gazu – komfortowe zapasy.
W kwietniu 2024 roku poziomy napełnienia magazynów gazu w Europie były na bardzo komfortowych poziomach, znacznie powyżej dziesięcioletniej średniej. Tempo napełniania magazynów nie było jednak bardzo wysokie, a nawet w pewnym momencie poziom magazynów w Europie delikatnie spadł, co jest nietypowe dla tego okresu. Mimo to, zapasy gazu w Europie pozostają na wystarczająco wysokim poziomie, aby sprostać zapotrzebowaniu w nadchodzących miesiącach.
Zmiany na rynku energii w 2024 roku są ciekawe.
W kwietniu 2024 roku średnia cena energii elektrycznej na rynku spotowym wyniosła 349 zł/MWh. Najniższe ceny odnotowano 14 i 28 kwietnia, kiedy to ceny wyniosły odpowiednio 125 i 147 zł/MWh. Najwyższa cena została odnotowana 25 kwietnia i wyniosła 459 zł/MWh. Ceny energii elektrycznej znajdziesz na stronie Giełdy – https://tge.pl/
Warto zauważyć, że w godzinach południowych, między 11 a 16, ceny były najniższe, co jest bezpośrednim efektem dużej ilości mocy w PV a wiemy, że ceny energii z fotowoltaiki są dość niskie, której szczyt przypada właśnie na te godziny. Średnie ceny w tych godzinach wynosiły poniżej 300 zł/MWh, a w niektórych przypadkach nawet poniżej 250 zł/MWh. To dobry moment dla firm, które mogą dostosować swoje zużycie energii do godzin o niższych cenach.
Ceny kontraktów terminowych na energię elektryczną również odzwierciedlają zmiany na rynku kosztów produkcji. Kwiecień rozliczył się na poziomie 350 zł/MWh, natomiast kontrakty na maj i czerwiec kształtowały się na poziomie poniżej 400 zł/MWh. Kontrakty na trzeci kwartał 2024 roku wynosiły 386 zł/MWh, a na czwarty kwartał – 420 zł/MWh. Kontrakty na rok 2025 wyceniano na 465 zł/MWh, natomiast na rok 2026 – na 469 zł/MWh.