Koszty usług systemowych PSE w grudniu 2024
👉W pierwszej połowie miesiąca mieliśmy w Polsce dość mało produkcji energii z wiatru na lądzie, co implikowało wyższe ceny na rynku dnia następnego nie tylko w Polsce, ale i większości Europy oraz dość wysokie koszty pozyskania rezerw mocy. Następnie od 14 grudnia koszty usług systemowych PSE były na niskim poziomie, przyczyniło się do tego również niskie zapotrzebowanie na energię w Święta. Poniższe podsumowanie może okazać się interesujące zarówno dla obecnych, jak i przyszłych dostawców usług bilansujących (DUB). Więcej o POB i DUB znajdziesz w moim artykule tutaj. Zrozumienie poziomu kosztów oraz cen tych usług jest istotne, ponieważ wpływa na potencjalne dodatkowe przychody 🏭elektrowni oraz jest elementem rozważań o potencjale przychodów dla OZE czy magazynów energii. Jak zawsze, postaram się przybliżyć kluczowe dane i tendencje ilustrując je 📊 wykresami, co mam nadzieję ułatwi Wam zrozumienie oraz zapamiętanie najważniejszych informacji.
Analizę zaczniemy od kosztów usług systemowych PSE jakie poniosły PSE, aby rynkowo nabyć usługi systemowe dotyczące częstotliwości.
Na początku zobaczmy koszty usług systemowych PSE w ujęciu skumulowanym od dnia reformy rynku bilansującego. Po ponad pół roku działania tego rynku sumaryczne koszty wyniosły bagatela aż 👉 2 miliardy złotych (niebieskie). Na nabycie rezerw w trybie podstawowym (day ahead) PSE wydało 1,8 mld zł (zielone), a w trybie uzupełniającym (intraday) 0,45 mld zł (czerwone). 🎯Za niedostarczone rezerwy DUB musieli oddać PSE około 247 mln zł (żółte). Widać też, że początki nie było łatwe, do 10 lipca sporo rezerw było niedostarczanych i sporo wolumenu musiało być dodatkowo nabywane w trybie uzupełniającym. Potem już widać progres i nachylenie krzywej kosztów jest dość stabilne, a udział trybu uzupełniającego spadł z początkowego 50% na 15%. 👇Jeżeli nie wyświetla się od razu wykres naciśnij „zaakceptuj raz”.
Dalej przyglądając się statystyce to w grudniu koszty usług systemowych PSE wyniosły 💰280 mln zł – spadek miesiąc do miesiąca o około 36 mln zł. Średnio dziennie było to 💰9 mln zł. Najwyższe koszty były poniesione 12 oraz 13 grudnia, było to 21 i 19 mln zł, natomiast najniższe koszty zanotowano 25 grudnia na poziomie tylko 3,1 mln zł, co było też 👇najniższym poziomem w całej historii od 14 czerwca.

W zakresie 🌐wolumenów w grudniu to odnotowaliśmy niższe poziomy aFFR i RRg
(RRg na początku miesiąca miała bardzo wysokie wolumeny, nawet ponad 800MW, a potem wolumen spadł po 22 grudnia z uwagi na niższy popyt w okresie świątecznym), natomiast 📈wzrosły wolumeny rezerwy odbudowy częstotliwości w aktywacją manualną mFFR w górę o 80MW, a mFFR w dół o 92MW.
W temacie cen poszczególnych mocy bilansujących to w grudniu przeważały spadki, w aż 6 z 7 typów rezerw. Przechodząc do liczb: 📉FCRg spadek o 18%, 📉FCRd spadek o 3%, 📉aFFRg spadek o 20%, 📉aFFRd spadek o 19%, uwaga – 📈mFFRg wzrost o 13%, 📉mFFRd spadek aż o 36%, 📉RRg spadek o 18%. W grudniu były też najniższe dotychczas średnie ceny rezerw w dół – pierwszy miesiąc ze średnią ceną poniżej 100 zł/MWh.
Więcej szczegółów odnośnie usług bilansujących znajdziesz tutaj -> https://naszrynekenergii.pl/podsumowanie-rynku-mocy-bilansujacych-w-polsce-lipiec-2024/ Koszty usług systemowych PSE kształtują się w zakresie 100-200zł/MWh średnio.

🌐Teraz zobaczmy jak ceny poszczególnych mocy bilansujących kształtowały się od początku powstania tego rynkowego mechanizmu.
W lipcu i sierpniu to mFFR w dół była najdrożej wyceniana, a już pod koniec roku była prawie najtańsza. FCR w dół przez zdecydowaną większość czasu była z kolei najniżej wyceniana. Z kolei najdroższa przez większość czasu była rezerwa odbudowy częstotliwości z aktywacją automatyczną aFFR w górę, od września do końca roku na pierwszym miejscu. Rezerwa zastępcza w górę w lipcu i sierpniu zdecydowanie taniała, ale już w listopadzie i grudniu była drugą najdroższą rezerwą. Dobrze też widać korelacje FCR w górę oraz RR w górę. 🎯Na wykresie poniżej są 28dniowe średnie kroczące z cen rezerw z trybu podstawowego. Możecie też zmienić wykres cen na ranking (Ranks) w czasie zmieniając tryb wykresu u góry. Koszty usług systemowych PSE są pochodną wolumenów i cen jednostkowych, które są pokazane poniżej.
🎯Porównując zakończony kwartał czwarty do kwartału trzeciego widać zdecydowanie jak różne są to kwartały, w Q3 w H20 i H21 są bardzo duże wybicia cen rezerw w górę aż pod 600zł/MWh oraz dość niskie ceny od H10 do H17, więc zarobić można 📍dobrze tylko w niektórych godzinach. Kwartał czwarty z kolei charakteryzował się niższymi wybiciami, tylko do 400zł/MWh średnio, natomiast okres wyższych cen na rezerwach w górę był zdecydowanie dłuższy, choć ceny poza szczytem były niższe niż w Q3. Na stronie PSE znajdziesz więcej informacji o aktualnych regulacjach https://pse.pl/

📍Gdy spojrzymy na porównanie tych dwóch kwartałów na cenach mocy bilansujących w dół to również widać zdecydowane różnice. Koszty usług systemowych PSE.
Po pierwsze średnie ceny w Q4 były niższe i bardziej płaskie, jedynie ceny w offpeaku (H1-H7 i H23, H24) były wyższe niż w poprzednim kwartale. Widać też mocne wybicie cen rezerw w dół podczas szczytu pracy fotowoltaiki w trzecim kwartale, średnio ceny rosły nawet do 300zł/MWh czyli był około 3 razy wyższy niż w pozostałych godzinach na przykład rano. ⚙️Przy dalszym wzroście mocy zainstalowanej w PV ceny mocy bilansujących w dół w drugim kwartale 2025 mogą się również utrzymywać na wysokim poziomie, a kto wie może nawet wzrosnąć, choć to również zależy od stopnia konkurencji na oferowaniu tych usług.

Tak o to kończy się rok 2024 kiedy to PSE wykonały potrzebną reformę rynku bilansującego. ⚙️Ta zmiana miała wiele konsekwencji, między innymi – 15 minutowy okres rozliczania niezbilansowania, nowa wycena rezerwy operacyjnej oraz rynkowy sposób nabywania mocy bilansujących. Można powiedzieć, że efekt zmian jest dość dobrze widoczny i spójny z tym czego potrzebuje system elektroenergetyczny, mianowicie 'ceteris paribus’ spadła rentowność PV, wzrosła rentowność magazynów energii. Przed nami rok 2025, czego się spodziewacie i jak oceniacie drugie półrocze 2024, czy coś was zaskoczyło?
