Ceny energii na Giełdzie energii w sierpniu 2024.

Rynek energii elektrycznej w Polsce w sierpniu – analiza i podsumowanie

Rynek energii elektrycznej w Polsce w sierpniu 2024 roku odznaczał się znaczną zmiennością cen, na którą wpływało kilka kluczowych czynników. Ceny energii na giełdzie energii są przedmiotem niniejszej analizy z uwzględnieniem dynamiki cen na Towarowej Giełdzie Energii (TGE), zmienności podaży z odnawialnych źródeł energii (OZE), a także wpływu elektrowni konwencjonalnych oraz innych kluczowych czynników rynkowych na kształtowanie cen energii. Zmienność cen była w dużej mierze determinowana przez udział OZE w miksie energetycznym oraz aktywność elektrowni konwencjonalnych. W przyszłości kluczową rolę mogą odegrać magazyny energii, które będą mogły stabilizować system i redukować różnice cenowe.

Dynamika cen energii na giełdzie energii

W sierpniu średnia cena energii elektrycznej na rynku spot wyniosła 426,71 zł za megawatogodzinę (MWh). Zmienność cen była dość znacząca, co widoczne jest w różnicy pomiędzy najtańszym dniem – 11 sierpnia, kiedy cena wyniosła 178 zł/MWh, a najdroższym dniem – 30 sierpnia, kiedy cena osiągnęła poziom 657 zł/MWh. Większość dni oscylowała wokół średnich cen w przedziale 400-450 zł/MWh, jednak zdarzały się dni z wyraźnymi odchyleniami w obie strony. Ceny można sprawdzić na stronie Giełdy – https://tge.pl/

Kluczowym czynnikiem wpływającym na zmienność cen energii była podaż energii z odnawialnych źródeł, głównie wiatru i fotowoltaiki. Energia ta, z uwagi na bardzo niski koszt zmienny, znacząco wpływała na obniżenie cen w systemie energetycznym. Dni o wysokim udziale OZE (powyżej 35-40%) charakteryzowały się najniższymi cenami energii. W przypadku niskiego udziału OZE, ceny były zazwyczaj wyższe niż średnia. Warto jednak zauważyć, że korelacja ta nie była idealna, gdyż na ceny wpływały również inne czynniki, takie jak import i eksport energii, dostępność jednostek wytwórczych oraz ceny paliw kopalnych, takich jak gaz ziemny.

Elektrownie konwencjonalne i ich wpływ na ceny energii na giełdzie energii

Elektrownie konwencjonalne, szczególnie te zasilane gazem ziemnym, węglem kamiennym i brunatnym, odgrywały istotną rolę w kształtowaniu cen energii na rynku. Są one określane mianem JWCD (Jednostki Wytwórcze Centralnie Dysponowane). W dniach, gdy JWCD pokrywały większą część zapotrzebowania na energię (powyżej 60%), ceny energii znacząco rosły, przekraczając 550 zł/MWh, a w jednym z przypadków nawet 600 zł/MWh. Natomiast w dniach, gdy jednostki te pokrywały tylko 48% zapotrzebowania (jak 11 i 25 sierpnia), ceny były najniższe. Wynika to z faktu, że wtedy mniej efektywne jednostki wytwórcze muszą wchodzić do systemu, gdy zapotrzebowanie na energię przekracza możliwości produkcyjne tańszych jednostek, co poprzez koszt krańcowy wytwarzania podnosi ceny energii.

Godzinowe zmiany cen energii na giełdzie energii

Interesującym aspektem sierpniowych danych rynkowych są również ceny energii w poszczególnych godzinach dnia. Każda godzina ma swoją specyficzną cenę, która zależy od poziomu zapotrzebowania oraz dostępności źródeł wytwórczych. Najniższe ceny obserwowano w godzinach szczytowej produkcji fotowoltaiki, czyli między 12 a 15, kiedy to średnia cena wynosiła od 210 do 230 zł/MWh. Z kolei najwyższe ceny odnotowano o godzinie 21, gdzie średnia cena osiągnęła poziom aż 1126 zł/MWh.

Tak znaczne różnice cenowe, sięgające 800-900 zł/MWh, stwarzają duże możliwości dla magazynów energii, które mogą pełnić funkcję stabilizacyjną dla systemu. Magazyny te mogą ładować się w okresach taniej energii, a następnie oddawać ją do sieci w godzinach szczytowego zapotrzebowania, co może przyczynić się do zmniejszenia różnic cenowych w przyszłości. Sprawdź moją większą analizę cen godzinowych energii na TGE z ostatnich kilku lat – https://naszrynekenergii.pl/kiedy-ladowac-magazyny-energii-samochod-elektryczny/

Trendy cenowe na spot i RTT na giełdzie energii

W porównaniu z poprzednimi miesiącami, sierpień odznaczał się spadkiem średnich cen energii. Lipiec i czerwiec były miesiącami o wyjątkowo wysokich cenach, co było związane ze zmianami w rynku bilansującym oraz regulacjami dotyczącymi maksymalnych cen ofertowych. W sierpniu sytuacja uległa poprawie, a średnie ceny spadły o kilka procent w stosunku do lipca. Jednak prognozy na przyszłość wskazują, że we wrześniu i w czwartym kwartale 2024 roku ceny energii na giełdzie mogą wynosić około 452 zł/MWh.

Ciekawym zjawiskiem na rynku kontraktów terminowych jest tzw. contango, czyli sytuacja, w której dalsze kontrakty są droższe i tak kształtują się ceny energii na giełdzie energii. Przykładem może być kontrakt na rok 2025 wyceniany na 467 zł/MWh, a na rok 2026 – na 484 zł/MWh. Warto jednak zauważyć, że płynność rynku długoterminowych kontraktów nie jest jeszcze wystarczająca, co oznacza, że handel tymi kontraktami jest ograniczony.

Koszty zmienne, które bezpośrednio wpływają na ceny energii elektrycznej, są związane głównie z cenami węgla kamiennego, gazu ziemnego oraz uprawnień do emisji CO2. W sierpniu 2024 roku wszystkie te składniki odnotowały wzrost w porównaniu do poprzedniego miesiąca. Ceny uprawnień do emisji CO2 wzrosły o 14 zł/MWh, ceny węgla kamiennego wzrosły o 13%, a ceny gazu na rynku spot wzrosły o 14%.

Produkcja energii elektrycznej w Polsce

Sierpniowe dane dotyczące produkcji energii elektrycznej w Polsce pokazują, że węgiel kamienny nadal dominuje w miksie energetycznym, odpowiadając za 3,9 TWh produkcji. Na drugim miejscu uplasował się węgiel brunatny z produkcją na poziomie 2,9 TWh, a na trzecim miejscu znalazła się fotowoltaika z produkcją wynoszącą 2,4 TWh. Produkcja z gazu ziemnego wyniosła 1,5 TWh, a elektrownie wiatrowe wytworzyły 1,2 TWh. Technologie takie jak biomasa i hydroenergetyka odgrywały niewielką rolę w polskim miksie energetycznym.

Krajowe zapotrzebowanie na moc i wymiana międzysystemowa

W sierpniu 2024 roku krajowe zapotrzebowanie na moc było najniższe w tym roku, wynosząc średnio 17 gigawatów. Przełożyło się to na zużycie energii elektrycznej na poziomie 12,7 TWh, co oznacza spadek o 4% w stosunku do sierpnia 2023 roku oraz spadek o 7% w porównaniu do średniej sześciu ostatnich lat. Tendencja spadkowa w zapotrzebowaniu na moc była widoczna również w ujęciu rocznym, co wskazuje na możliwość kontynuacji tego trendu w przyszłości.

Co istotne, sierpień 2024 roku był pierwszym miesiącem w tym roku, w którym Polska zanotowała eksport energii elektrycznej na poziomie 16 GWh. W poprzednich miesiącach dominował import, jednak coraz niższe ceny na rynku spot przyczyniły się do wzrostu eksportu. W skali 12 miesięcy nadal utrzymuje się jednak saldo importowe, choć tendencja jest wyraźnie spadkowa.

Produkcja z OZE oraz elektrowni konwencjonalnych

Produkcja energii z odnawialnych źródeł, w szczególności z wiatru i fotowoltaiki, odgrywa coraz większą rolę na polskim rynku energii. W sierpniu 2024 roku produkcja z wiatru wyniosła średnio w godzinie 1585 MW, co jest nieco wyższym wynikiem niż w lipcu, ale niższym niż w sierpniu poprzedniego roku. Wskaźnik produktywności farm wiatrowych (capacity factor) wyniósł 15,3%, co jest zgodne z oczekiwaniami dla tego okresu, który charakteryzuje się mniejszą wietrznością.

Z kolei fotowoltaika zanotowała bardzo wysoką produkcję na poziomie 3200 MW, co przełożyło się na 2,4 TWh wyprodukowanej energii. Był to najlepszy wynik w sierpniu w ostatnich czterech latach, a wskaźnik produktywności wyniósł 16,3%, co stanowi najwyższy wynik od lat. Zainstalowana moc fotowoltaiczna wzrosła do 19 578 MW, co obrazuje dynamiczny rozwój tego sektora. Jeśli chcesz się dowiedzieć jak fotowoltaika wpływa na zmiany ceny energii na giełdzie to przeczytaj moją analizę tutaj -> https://naszrynekenergii.pl/kiedy-ladowac-magazyny-energii-samochod-elektryczny/

Elektrownie konwencjonalne, mimo rosnącego udziału OZE, nadal odgrywają kluczową rolę w bilansowaniu systemu energetycznego. Produkcja z JWCD wzrosła miesiąc do miesiąca, choć w ujęciu rocznym zanotowano spadek o 8%, a w porównaniu do sześciu ostatnich lat – spadek o 24%. Jest to najniższa produkcja z tych źródeł od czterech lat, co wynika z malejącego zapotrzebowania oraz rosnącego udziału OZE.

Tutaj znajdziesz analizę poprzedniego miesiąca. https://naszrynekenergii.pl/analiza-rynku-energii-w-polsce-lipiec-2024/