Zapraszam do obejrzenia mojego filmu gdzie przestawiam wiele ciekawych wykresów z danymi fundamentalnymi z polskiego rynku energii oraz omawiam jak kształtowały się ceny energii na TGE.

Średnie ceny energii na TGE w październiku 2024.

Rynek energii w Polsce w październiku 2024 roku wykazywał znaczącą dynamikę i zmienność cen, wynikającą z kilku kluczowych czynników: podaży energii, zwłaszcza z odnawialnych źródeł energii (OZE), zmian cen surowców oraz wzrostu krajowego zapotrzebowania. Warto przyjrzeć się, jak kształtowały się te zależności i jak wpłynęły one na finalne koszty energii w różnych dniach i godzinach tego miesiąca, aby lepiej zrozumieć istotę wyzwań i możliwości, jakie stoją przed polskim sektorem energetycznym.

Średnia cena energii elektrycznej na Towarowej Giełdzie Energii (TGE) wyniosła w październiku 450 zł za megawatogodzinę (MWh). Był to wzrost o 47 zł w porównaniu do września, co wskazuje na umiarkowane, ale zauważalne podwyżki w ciągu miesiąca. W październiku ceny dobowe wahały się od najniższego poziomu 54 zł/MWh w niedzielę, 13 października, do maksymalnej ceny 642 zł/MWh. Taka różnica blisko 600 zł podkreśla wyraźne wahania wynikające z podaży i popytu energii. Wycena energii na rynku dnia następnego TGE jest ustalana z jednodniowym wyprzedzeniem, a odbiorcy korzystający z taryf dynamicznych mogą precyzyjniej planować swoje zużycie i koszty, gdyż znają ceny godzinowe z wyprzedzeniem.

Wpływ OZE na ceny energii.

Produkcja energii z OZE, głównie z farm wiatrowych i instalacji fotowoltaicznych, miała istotny wpływ na ceny energii w październiku. Energia wytworzona z tych źródeł charakteryzuje się niskimi kosztami zmiennymi, co oznacza, że przy wysokiej produkcji z OZE ceny energii pozostają na niskim poziomie, jako że elektrownie konwencjonalne na węgiel kamienny i wegiel brunatny są częściowo wypierane z miksu energetycznego. Przykładem jest okres 10, 13, 17 oraz 19 października, kiedy duży udział OZE (powyżej 35-40%) zapewnił niskie ceny energii. Jednakże, wraz z obniżeniem produkcji z OZE pod koniec miesiąca, ceny energii znacznie wzrosły. Na przykład 29 października udział OZE spadł do zaledwie 9%, co przełożyło się na wysoką cenę energii, osiągającą 636 zł/MWh.

Godzinowe ceny energii – profil.

Dzienna dynamika cen energii w październiku przedstawiała się dość ciekawie, najniższe ceny odnotowano we wczesnych godzinach nocnych (między 1 a 5 ) oraz między 11 a 15, kiedy ceny spadały do poziomu 300-330 zł/MWh. Te okresy charakteryzowały się zmniejszonym popytem rano, a dodatkowo z wysoką produkcją OZE w południe pozwoliło na utrzymanie niższych cen. Z kolei największe ceny przypadały na godziny szczytowe, w szczególności na godzinę 8 (621 zł/MWh) oraz wieczorem, o godzinach 19i 20, gdy ceny przekraczały 800 zł/MWh. Różnica pomiędzy najtańszymi i najdroższymi godzinami, wynosząca nawet dwukrotność cen najniższych, ukazuje potrzebę dalszego rozwoju systemów magazynowania energii, które mogłyby przesuwać energię z okresów niskiego zapotrzebowania i oddawać ją podczas szczytu. W Polsce funkcję tę pełnią obecnie głównie elektrownie szczytowo-pompowe, jednak prognozy wskazują na dynamiczny rozwój magazynów energii, co mogłoby korzystnie wpłynąć na stabilizację cen w przyszłości. Sprawdź moją bardziej obszerną analizę cen godzinowych energii na TGE z ostatnich kilku lat – kiedy-ladowac-magazyny-energii-samochod-elektryczny/

Ceny na rynku terminowym Towarowej Giełdy Energii.

W październiku cena energii na rynku spotowym osiągnęła wartość 450 zł/MWh, jednocześnie prognozy na listopad wskazują na zbliżony poziom cen, podczas gdy grudzień przewidywany jest na poziomie 424 zł/MWh. Kontrakty terminowe na rok 2025 wynoszą obecnie około 425 zł/MWh, natomiast na rok 2026 są już wyższe – około 448 zł/MWh. W filmie przedstawiam również model opłacalności produkcji energii elektrycznej, pozwala to lepiej zorientować się czy wytwórcy mogą chętnie kontraktować swoją produkcję na przyszły rok czy też nie są do tego zbyt chętni. Ceny można sprawdzić na stronie Giełdy – https://tge.pl/

Zapotrzebowanie na moc oraz wymiana międzysystemowa.

Cena energii elektrycznej jest wypadkową kilku fundamentalnych czynników m. in popyt. W październiku wzrosło średnie zapotrzebowanie na moc, które wyniosło 18 262 MW, co stanowi wzrost miesiąc do miesiąca. Jednakże w ujęciu rocznym nadal widoczna była tendencja spadkowa – średnie zużycie energii w Polsce spadło o 3,8% rok do roku, a dynamika ta pozostaje ujemna również na przestrzeni ostatnich 12 miesięcy.

W październiku Polska zanotowała zmianę w bilansie wymiany międzysystemowej, przechodząc od eksportu energii, który dominował we wrześniu, do importu o średniej wartości 557 MW. Wzrost krajowych cen spotowych umożliwił opłacalny import z krajów sąsiednich, co z kolei miało wpływ na stabilizację rynku wewnętrznego. Należy zaznaczyć, że od końca października ponownie uruchomiono połączenie energetyczne ze Szwecją, co prawdopodobnie będzie widoczne w listopadowym bilansie wymiany.

Analiza produkcji z OZE: energia wiatrowa i fotowoltaiczna.

Produkcja z farm wiatrowych w październiku wyniosła średnio 2 TWh, co stanowiło spadek względem września. Wskaźnik efektywności pracy turbin wiatrowych, zwany capacity factor, obniżył się do 26%, co jest jednym z niższych wyników od kilku lat. Polska, mająca obecnie ponad 10 537 MW mocy zainstalowanej w elektrowniach wiatrowych, nadal rozwija ten sektor, jednak sezonowe wahania wydajności są zauważalne.

Z kolei sektor fotowoltaiczny kontynuował swój dynamiczny rozwój, osiągając w październiku około 20 GW mocy zainstalowanej. Produkcja energii z PV w tym miesiącu wyniosła około 1,2 TWh, a średni wskaźnik efektywności (capacity factor) utrzymywał się na stabilnym poziomie 8,1%, co jest zgodne z wynikami z lat ubiegłych. Pomimo naturalnego spadku produkcji w okresie jesiennym, średnia roczna produkcja fotowoltaiki stale wzrasta.

Rola konwencjonalnych elektrowni w październiku.

Elektrownie konwencjonalne odegrały w październiku kluczową rolę, produkując 4,5 TWh energii z węgla kamiennego oraz 2,8 TWh z węgla brunatnego. W miarę wzrostu udziału OZE konieczność bilansowania systemu sprawia, że elektrownie konwencjonalne pozostają nadal istotnym elementem systemu energetycznego, zwłaszcza podczas okresów zmniejszonej generacji z OZE. Było to widoczne szczególnie na początku oraz pod koniec miesiąca gdy produkcja z OZE była dość niska, wtedy to pracy musiało się włączyć dużo więcej bloków energetycznych, co automatycznie podniosło ceny energii na TGE.