Zapraszam do obejrzenia mojego filmu gdzie przestawiam wiele ciekawych wykresów z danymi fundamentalnymi z polskiego rynku energii oraz omawiam ceny energii TGE, jak Ci się podoba analiza cen energii we wrześniu.
Analiza cen energii we wrześniu spot
Wrzesień 2024 roku przyniósł wiele interesujących zjawisk na polskim rynku energii elektrycznej, zarówno pod względem cen, jak i dynamiki produkcji energii z różnych źródeł. Był to miesiąc charakteryzujący się dużą zmiennością i wpływem warunków pogodowych na ceny. W niniejszej analizie przyjrzymy się szczegółowo wszystkim kluczowym czynnikom wpływającym na rynek energii we wrześniu, począwszy od cen energii, przez strukturę wytwarzania, aż po zmiany w zapotrzebowaniu i produkcji z OZE.
Wrzesień 2024 na rynku dnia następnego (spot) rozliczył się średnio na poziomie 403 zł za megawatogodzinę (MWh). Najniższa dzienna cena energii zanotowana została 28 września i wyniosła 164 zł/MWh, natomiast najwyższa cena pojawiła się już na początku miesiąca, 3 września, osiągając aż 654 zł/MWh. Tego typu rozbieżności – niemal 500 zł różnicy między najniższą a najwyższą ceną w ciągu miesiąca – świadczą o dużej zmienności cen na rynku. Warto zauważyć, że duże różnice cenowe występowały między sobotami, które okazały średnio się najtańszymi dniami tygodnia we wrześniu.
Produkcja energii z OZE we wrześniu.
Jednym z kluczowych czynników wpływających na zmienność cen energii jest produkcja energii z odnawialnych źródeł energii (OZE), takich jak wiatr czy fotowoltaika. Produkcja energii z OZE charakteryzuje się bowiem bliskimi zeru kosztami zmiennymi, co oznacza, że im większy udział OZE w miksie energetycznym, tym niższe są ceny energii. W efekcie, dni z wysoką produkcją energii z OZE (przekraczającą 40% zapotrzebowania na energię) przynosiły niskie ceny energii. Przykładowo, 14 września, kiedy udział OZE wyniósł około 45%, ceny energii były wyjątkowo niskie. Natomiast w dniach, kiedy produkcja z OZE była niska, np. 12 września (zaledwie 11%), ceny energii były znacznie wyższe, sięgając 631 zł/MWh.
Dodatkowym czynnikiem wpływającym na ceny energii jest produkcja z konwencjonalnych źródeł energii, takich jak elektrownie węglowe czy gazowe. Gdy konwencjonalne jednostki wytwórcze muszą produkować dużo energii, np. 10 i 12 września, ceny energii są wysokie. Dzieje się tak, ponieważ do systemu wchodzą wówczas starsze, mniej efektywne elektrownie, których koszty operacyjne są wyższe.
Analiza cen energii we wrześniu
Patrząc na dane godzinowe, najniższe ceny energii we wrześniu odnotowano w godzinach między 12 a 16, kiedy to produkcja energii z fotowoltaiki była na najwyższym poziomie. Ceny w tych godzinach spadały nawet poniżej 200 zł/MWh. Natomiast najwyższe ceny pojawiały się wieczorem, szczególnie o godzinie 20, gdzie średnio wynosiły aż 961 zł/MWh. Ceny energii znajdziesz na stronie Giełdy – https://tge.pl/
Analizując zmianę profilu godzinowego cen miesiąc do miesiąca, można zauważyć, że we wrześniu szczyt cenowy przesunął się z godziny 21 na godzinę 20, co jest typowe dla miesięcy z malejącą długością dnia i zmniejszoną produkcją z fotowoltaiki w godzinach popołudniowych. Z punktu widzenia odbiorców energii, którzy rozliczają się godzinowo, te dane mogą stanowić cenną wskazówkę, kiedy warto zużywać najwięcej energii (czyli w tanich godzinach), a kiedy lepiej ją ograniczać, aby minimalizować koszty.
Kontrakty terminowe i ceny energii TGE.
Analiza cen energii we wrześniu wskazuje lekkie spadki. Oprócz bieżących cen na rynku spot, warto również przyjrzeć się kontraktom terminowym. We wrześniu kontrakty terminowe na IV kwartał 2024 roku były wyceniane na poziomie 391 zł/MWh, co stanowiło spadek w porównaniu do cen sierpniowych. Kontrakt roczny na rok 2025 wyceniano na poziomie 436 zł/MWh, a na rok 2026 – 447 zł/MWh, co wskazuje na występowanie zjawiska contango, czyli sytuacji, w której kontrakty na dalsze okresy są handlowane drożej niż na okresy krótsze. Sprawdź moją większą analizę cen godzinowych energii na TGE z ostatnich kilku lat – kiedy-ladowac-magazyny-energii-samochod-elektryczny/
Struktura wytwarzania energii elektrycznej.
W Polsce we wrześniu 2024 roku węgiel kamienny nadal dominował w strukturze wytwarzania energii, odpowiadając za 3,7 TWh produkcji. Elektrownie z węgla brunatnego wytworzyły 2,7 TWh, a na trzecim miejscu znalazły się elektrownie wiatrowe, które wygenerowały 2,1 TWh. Fotowoltaika odpowiadała za 1,8 TWh, natomiast elektrownie gazowe za 1,5 TWh.
Produkcja z węgla kamiennego i brunatnego jest stopniowo wypierana przez energię odnawialną, a rosnące moce zainstalowane w fotowoltaice i energetyce wiatrowej mają kluczowe znaczenie dla kształtowania się cen energii w przyszłości.
Zapotrzebowanie na energię i wymiana międzysystemowa.
Zapotrzebowanie na energię elektryczną w Polsce we wrześniu wyniosło średnio 17,1 GW, co przełożyło się na konsumpcję na poziomie 12,3 TWh. Analizując trendy z ostatnich lat, można zauważyć coroczny spadek zapotrzebowania, który wynosi około 6% rok do roku oraz 8% w porównaniu do sześcioletniej średniej. Od 3 lat obserwujemy tendencję spadkową, co może być związane z większą efektywnością energetyczną oraz zmianami w strukturze zużycia energii.
Warto zwrócić uwagę na wymianę międzysystemową, czyli eksport i import energii. We wrześniu 2024 roku Polska zanotowała średni eksport energii na poziomie 292 MW, co było odmianą w porównaniu do wcześniejszych miesięcy tego roku, kiedy to przeważał import energii do Polski.
Analiza cen energii we wrześniu i produkcja z OZE
Wrzesień okazał się wyjątkowo korzystny dla produkcji energii z wiatru, która wyniosła średnio 2,9 GW. Były bardzo dobre warunkami wietrznościi, które pozwoliły na osiągnięcie wskaźnika produktywności (capacity factor) na poziomie 28%. Tego rodzaju wysokie wskaźniki produktywności zazwyczaj obserwujemy w październiku lub marcu, co czyni wrzesień wyjątkowym miesiącem dla energetyki wiatrowej.
Z kolei fotowoltaika zanotowała sezonowy spadek produkcji, osiągając 2,4 GW mocy zainstalowanej. Wskaźnik produktywności wyniósł jedynie 12%, co odzwierciedla zmniejszoną długość dnia we wrześniu.