Godzinowe ceny energii a ładowanie samochodu elektrycznego.
Wstęp do artykułu o godzinowych cenach energii na Towarowej Giełdzie Energii.
W dzisiejszym dynamicznie zmieniającym się świecie, zarządzanie energią stało się kluczowym elementem strategii każdej nowoczesnej firmy. Samochody elektryczne to przyszłość transportu, takie są trendy globalne niezależnie od naszych przekonań. Z rosnącą popularnością samochodów elektrycznych (EV) oraz coraz większą świadomością ekologiczną, przedsiębiorcy i gospodarstwa domowe muszą zrozumieć, jak optymalizować zużycie energii i jakie są godzinowe ceny energii, aby osiągnąć największe korzyści ekonomiczne. Uruchamianie energochłonnych urządzeń, takich jak pralka czy zmywarka, w godzinach gdy ceny są niższe pozwala na korzystanie z tańszej energii. Bardzo istotne jest zrozumienie, że cena energii elektrycznej jest ustalana na każdą godzinę i ceny te są różne na przestrzeni całego dnia oraz w trakcie roku.
Na co mogą zwracać uwagę firmy?
W przypadku firm produkcyjnych warto zmapować swoje procesy, wyszczególnić te, które są najbardziej energochłonne i zastanowić się nad tym czy można je wykonywać w okresie niższych cen godzinowych na rynku. Dla właścicieli magazynów energii, obserwacja godzinowych stawek energii jest równie ważna. Magazynowanie energii w okresach, gdy ceny są niskie, a następnie jej wykorzystywanie w godzinach szczytu i zazwyczaj najwyższych cen, może znacząco obniżyć całkowite koszty energii w firmie. To strategiczne podejście do zarządzania zasobami energetycznymi może przynieść wymierne korzyści finansowe i operacyjne. Firmy, które inwestują w nowoczesne technologie zarządzania energią, zyskują przewagę konkurencyjną. W długiej perspektywie, efektywność energetyczna może stać się kluczowym czynnikiem sukcesu na rynku.
Moim zdaniem w przypadku Magazynów Energii od czystej statystyki ważniejsze będzie podejście aktywne i elastyczne. To oznacza, że należy do każdego dnia podejść indywidualnie i dostosować się do cen na Towarowej Giełdzie Energii (TGE). Oczywiście kluczowe jest w takim przypadku, aby firma była rozliczana po cenach godzinowych, a nie po cenach średnich miesięcznych. Taryfy dynamiczne są coraz popularniejsze i prawdopodobnie staną się nieodłącznym elementem rynku energii elektrycznej.
Gdyby nie brać pod uwagę aspektów ekonomicznych odpowiedź na tytułowe pytanie mogłaby brzmieć prosto, na przykład tak: kiedy mamy na to czas, kiedy mamy możliwość, kiedy nam się chce, kiedy jest wolna ładowarka EV, kiedy jedziemy na zakupy do CH, kiedy pracownik obsłuży maszynę, kiedy zaprogramujemy system ME. W tym artykule postaram się przedstawić dane liczbowe i wykresy, które pomogą Wam zrozumieć ten aspekt w kontekście opłacalności podejmowanych działań i istniejących mechanizmów na rynku energii.
Moc zainstalowana w fotowoltaice
Przechodząc już do wykresów, zacznijmy od przyjrzenia się popytowi na energię elektryczną w Polsce oraz podaży z jednego źródła OZE, mianowicie z fotowoltaiki. Krajowe zapotrzebowanie na moc średnio w miesiącu przyjmuje wartości między 17 500 MW i 22 000 MW, od kilku lat popyt na energię jest stabilny. Z jednej strony mamy rozwój gospodarczy i elektryfikację gospodarki, z drugiej poprawę efektywności energetycznej oraz PV on-site (za licznikiem, czyli część zapotrzebowania jest pokrywana z własnych instalacji w ramach autokonsumpcji). Natomiast rozwój PV jest od kilku lat bardzo dynamiczny, w ciągu 5 lat przyrost mocy zainstalowanej jest ogromny, w maju 2024 mamy już zainstalowane 18 500 MW.
Wraz z rozwojem mocy zainstalowanej, fotowoltaika produkuje coraz więcej energii, ma to wpływ na godzinowe ceny energii. Profil produkcji jest dość intuicyjny, mianowicie, więcej energii jest w okresach letnich oraz w środku dnia. Ważnym skutkiem jest to, że średniorocznie energia z PV pokrywa już prawie 10% popytu krajowego. Udział ten stale rośnie i według prognoz nadal będzie rosnąć.
Następnie spójrzmy jakie to wywołuje dalsze skutki.
Skoro energię elektryczną w danym przedziale czasu wyprodukuje OZE, a konkretnie PV to tej samej ilości energii elektrycznej nie musi wyprodukować inna elektrownia na paliwo kopalne (węgiel kamienny, węgiel brunatny lub gaz ziemny). Poniżej pokazałem przebieg godzinowy średniorocznego obciążenia elektrowni JWCD (jednostek wytwórczych centralnie dysponowanych). Możemy zauważyć sporą zmienność, nie ma tu jednego trendu.
Po pierwsze rok 2020 to okres pandemii, niski popyt, niskie ceny surowców energetycznych. Kolejno w latach 2021 i 2022 widać efekty stymulacji monetarnej i fiskalnej, ożywienie gospodarcze, inflację, agresję Rosji na Ukrainę, wysokie ceny gazu. Te czynniki spowodowały, że obciążenie polskich elektrowni mocno wzrosło mimo przyrostu mocy w OZE. Produkcja energii z węgla okazała się wtedy dużo tańsza niż z gazu, dlatego Polska eksportowała energię do sąsiednich krajów. Lata 2023 i 2024* (dane do końca maja 2024) to dalszy rozwój OZE oraz normalizacja cen gazu, węgla i uprawnień do emisji (EUA). Zwróćmy uwagę jak mocno spadło obciążenie elektrowni konwencjonalnych w godzinach H11-H15.
Co miesiąc analizuję te dane – sprawdź to na Youtube.
Godzinowe ceny energii jako relacja procentowa do BASE
Rosnąca produkcja energii z PV w lecie oraz godzinach południowych powoduje tak zwany efekt „wypychania z rynku” elektrowni konwencjonalnych, gdyż koszty zmienne OZE są bliskie zera. Można więc powiedzieć, że energia z PV wchodzi do systemu jako „pierwsza”. Konsekwencją coraz niższego obciążenia elektrowni konwencjonalnych w tym przedziale czasowym jest to, że zgodnie z zasadą merit order elektrownie o relatywnie niższych kosztach zmiennych muszą pracować i oferty tych jednostek ustalają cenę na rynku. Poniżej przedstawiam relację procentową średniorocznych cen godzinowych w stosunku do średniej arytmetycznej z wszystkich cen w danym roku. Możemy zaobserwować jak zmieniają się te udziały procentowe, ceny w porannym offpeaku (H1-H7) są relatywnie coraz droższe, H11-H16 stają się relatywnie tańsze, natomiast godziny po H19 drożeją w stosunku do BASE (H1 do H24 czyli cała doba). Godzinowe ceny energii uległy sporej zmianie na przestrzeni lat. Więcej o cenach spot tutaj – > Ceny i Rynek energii elektrycznej w grudniu 2024
W poniższej tabeli z danymi procentowymi przedstawiam dane obejmujące całe 8 lat oraz prawie połowę 2024 roku. Co ciekawe 8 lat temu najdroższymi godzinami były H12-H14, które aktualnie stają się najtańsze. W ciągu około dziesięciu lat będzie to obrót o 180 stopni. Widać również jak poranny offpeak relatywnie drożeje, a spodziewanym trendem jest to, że najdroższe będą godziny H18-H22. Ceny energii sam sprawdzisz na https://tge.pl/
Godzinowe ceny energii i zmiana relacji na przestrzeni lat.
Żeby lepiej dostrzec zaistniałe trendy spójrzmy jak wygląda trzyletnia zmiana udziału danej godziny w BASE. Wartość w kolumnie 2023 oznacza różnicę udziału procentowego danej godziny w 2023 oraz udziału tej samej godziny w 2020 roku.
Powróćmy do tytułowego pytania. Zakładając, że przykładowy czas pracy zmywarki lub pralki to 3 godziny oraz że ładowanie samochodu elektrycznego również trwa około 3 godzin, to taki też przyjmę okres w tej analizie. Wybrałem cztery okresy, dwa z porannego offpeaku oraz dwa z szczytu produkcji PV. Dla jasności okres H2 –> H4 oznacza godziny handlowe H2, H3 i H4, czyli okres od 1:00 do 4:00, natomiast okres H13 –> H15 oznacza godziny handlowe H13, H14 i H15, czyli okres od 12:00 do 15:00. Poniżej przedstawiam wykres jak zmieniała się procentowa relacja średniej ceny z tych trzygodzinnych okresów w stosunku do średniej wszystkich cen w dobie w poprzednich 12 miesiącach. Możemy zaobserwować relatywny spadek cen w okresie szczytu produkcji z PV. Z ponad 110% po kilku latach na poziomy około 85%.
Relacja godzinowych cen energii jako średnia 12 miesięczna relacja do base
Przyjrzyjmy się teraz średniej 12 miesięcznej z cen nominalnych jakie były w tych samych trzygodzinnych okresach. Zauważmy, że potwierdza się to jak ceny z okresu szczytu produkcji PV zbliżają się do cen nocnych. Prawdopodobnie kolejnym etapem będzie spadek średniej 12 miesięcznej cen ze szczytu produkcji PV poniżej cen nocnych.
Na koniec przyjrzyjmy się dokładniej ostatnim miesiącom i sprawdzimy godzinowe ceny energii. Powyżej analizowałem dane w układzie rocznym lub nadążnym dwunastomiesięcznym, a teraz w poniższej tabeli przedstawiam dane w podziale na każdy miesiąc oraz dodatkowo porę roku. Przy bardziej szczegółowej analizie, możemy zauważyć, że godziny nocne są tańsze w okresie zima oraz jesień, natomiast godziny południowe na wiosnę oraz lato. Myślę, że teraz sami jesteście w stanie odpowiedzieć na tytułowe pytanie.
Podsumowanie analizy – godzinowe ceny energii na TGE
Podsumowując, warto znać godzinowe ceny energii i świadome zarządzanie zużyciem energii jest ważnym elementem strategii oszczędnościowej zarówno dla firm, jak i gospodarstw domowych. Dzięki odpowiedniemu planowaniu, możliwe jest znaczące obniżenie kosztów i zwiększenie efektywności energetycznej. Wykorzystaj dostępne możliwości na rynku, w tym na przykład taryfy dynamiczne i przekształć zarządzanie energią w przewagę konkurencyjną.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o godzinowych cenach energii i ofertach sprzedawców energii na zobacz na taryfy dynamiczne
Mam nadzieję, że po przeczytaniu tego artykułu oraz po zapoznaniu się z danymi oraz z wykresami lepiej rozumiesz rynek energii. Zapraszam do komentarzy. Dajcie znać czy widzicie w przyszłości przestrzeń do bycia bardziej aktywnym uczestnikiem rynku energii oraz zapraszam do nawiązania kontaktu i obserwacji mojego profilu.
Disclaimer. Nie jest to porada inwestycyjna. Brałem pod uwagę tylko ceny energii elektrycznej czynnej. Koszty dystrybucji, w tym kilku strefowe taryfy, czy opłata mocowa nie była przedmiotem powyższej analizy, natomiast też mają wpływ na koszty.e