Kiedy ładować magazyn energii?
Witajcie, drodzy Czytelnicy, zastanawiacie się kiedy ładować magazyn energii?! Dzisiaj zanurkujemy w fascynujący świat energii, a konkretnie w to, jak mądrze zarządzać nią w kontekście samochodów elektrycznych i magazynów energii. Samochody elektryczne to nieuchronna przyszłość transportu – globalne trendy są jasne, niezależnie od naszych osobistych przekonań. Ale posiadanie elektryka czy magazynu energii to jedno, a maksymalizowanie ich potencjału ekonomicznego to drugie. Z rosnącą popularnością samochodów elektrycznych (EV) oraz coraz większą świadomością ekologiczną, przedsiębiorcy i gospodarstwa domowe muszą zrozumieć, jak optymalizować zużycie energii i jakie są godzinowe ceny energii, aby osiągnąć największe korzyści ekonomiczne. Poniżej będzie sporo ciekawych wykresów z cenami.
Wyobraźcie sobie taką sytuację: macie w firmie energochłonne maszyny albo w domu pompę ciepła, pralkę czy zmywarkę. Uruchamianie energochłonnych urządzeń w godzinach gdy ceny są niższe pozwala na korzystanie z tańszej energii. Bardzo istotne jest zrozumienie, że cena energii elektrycznej jest ustalana na każdą godzinę osobno i ceny te są różne na przestrzeni całego dnia oraz w trakcie roku. To właśnie w tych różnicach kryje się spory potencjał na oszczędności.
Firmy zmapujcie swoje procesy i oszczędzajcie!
W przypadku firm produkcyjnych warto zmapować swoje procesy, wyszczególnić te, które są najbardziej energochłonne i zastanowić się nad tym czy można je wykonywać w okresie niższych cen godzinowych na rynku. Często niewielkie zmiany w harmonogramie pracy mogą przynieść wymierne korzyści.
A co z magazynami energii? Dla właścicieli magazynów energii (BESS), obserwacja godzinowych stawek energii jest równie ważna. Magazynowanie energii w okresach, gdy ceny są niskie, a następnie jej wykorzystywanie w godzinach szczytu i zazwyczaj najwyższych cen, może znacząco obniżyć całkowite koszty energii w firmie. To strategiczne podejście do zarządzania zasobami energetycznymi może przynieść wymierne korzyści finansowe i operacyjne. Firmy, które inwestują w nowoczesne technologie zarządzania energią, zyskują przewagę konkurencyjną. W długiej perspektywie, efektywność energetyczna może stać się kluczowym czynnikiem sukcesu na rynku. Dostawcy magazynów energii czy falowników inwestują w software który sam będzie się uczył i na bazie cen z TGE może sam wybierać odpowiednie okresy do ładowania/rozładowania.
Elastyczne podejście do magazynów energii.
Moim zdaniem w przypadku Magazynów Energii od czystej statystyki ważniejsze będzie podejście aktywne i elastyczne. Co to znaczy? To oznacza, że należy do każdego dnia podejść indywidualnie i dostosować się do cen na Towarowej Giełdzie Energii (TGE). Oczywiście kluczowe jest w takim przypadku, aby firma była rozliczana po cenach godzinowych, a nie po cenach średnich miesięcznych. Taryfy dynamiczne są coraz popularniejsze i prawdopodobnie staną się nieodłącznym elementem rynku energii elektrycznej.
Gdybyśmy nie brali pod uwagę aspektów ekonomicznych, odpowiedź na pytanie „kiedy ładować?” mogłaby brzmieć prosto, na przykład tak: kiedy mamy na to czas, kiedy mamy możliwość, kiedy nam się chce, kiedy jest wolna ładowarka EV, kiedy jedziemy na zakupy do CH, kiedy pracownik obsłuży maszynę, kiedy zaprogramujemy system ME. Ale przecież nam chodzi o to, żeby było sensownie i z korzyścią dla portfela, prawda? Dlatego dziś postaram się przedstawić dane liczbowe i wykresy, które pomogą Wam zrozumieć ten aspekt w kontekście opłacalności podejmowanych działań i istniejących mechanizmów na rynku energii.
Fotowoltaika zmienia rynek – moc zainstalowana rośnie w oczach!
Przechodząc już do wykresów, zacznijmy od przyjrzenia się popytowi na energię elektryczną w Polsce oraz podaży z jednego źródła OZE, mianowicie z fotowoltaiki. Krajowe zapotrzebowanie na moc średnio w miesiącu przyjmuje wartości między 17 000 MW i 21 500 MW, od kilku lat popyt na energię jest stabilny. Z jednej strony mamy rozwój gospodarczy i elektryfikację gospodarki, z drugiej poprawę efektywności energetycznej oraz PV on-site (za licznikiem, czyli część zapotrzebowania jest pokrywana z własnych instalacji w ramach autokonsumpcji).
Natomiast rozwój PV jest od kilku lat bardzo dynamiczny, w ciągu ostatnich lat przyrost mocy zainstalowanej jest ogromny, w maju 2025 mamy już zainstalowane 23 000 MW (23 GW). Wraz z rozwojem mocy zainstalowanej, fotowoltaika produkuje coraz więcej energii, ma to wpływ na godzinowe ceny energii. Profil produkcji jest dość intuicyjny, mianowicie, więcej energii jest w okresach letnich oraz w środku dnia. Co ważne, średniorocznie energia z PV pokrywa już prawie 12% popytu krajowego. Udział ten stale rośnie i według prognoz nadal będzie rosnąć.
Wpływ energii z fotowoltaiki na elektrownie konwencjonalne i ich produkcję.
A skoro energię elektryczną w danym przedziale czasu wyprodukuje OZE, a konkretnie PV to tej samej ilości energii elektrycznej nie musi wyprodukować inna elektrownia na paliwo kopalne (węgiel kamienny, węgiel brunatny lub gaz ziemny). Poniżej pokazałem przebieg godzinowy średniorocznego obciążenia elektrowni JWCD (jednostek wytwórczych centralnie dysponowanych). Możemy zauważyć sporą zmienność, nie ma tu jednego trendu.
Po pierwsze rok 2020 to okres pandemii, niski popyt, niskie ceny surowców energetycznych. Kolejno w latach 2021 i 2022 widać efekty stymulacji monetarnej i fiskalnej, ożywienie gospodarcze, inflację, agresję Rosji na Ukrainę, wysokie ceny gazu. Te czynniki spowodowały, że obciążenie polskich elektrowni mocno wzrosło mimo przyrostu mocy w OZE. Produkcja energii z węgla okazała się wtedy dużo tańsza niż z gazu, dlatego Polska eksportowała energię do sąsiednich krajów. Lata 2023 – 2025 to dalszy rozwój OZE oraz normalizacja cen gazu, węgla i uprawnień do emisji (EUA). Zwróćmy uwagę jak mocno spadło obciążenie elektrowni konwencjonalnych w godzinach H11-H15.
Godzinowe ceny energii na TGE i kiedy ładować magazyn energii
Rosnąca produkcja energii z PV w lecie oraz godzinach południowych powoduje tak zwany efekt „wypychania z rynku” elektrowni konwencjonalnych, gdyż koszty zmienne OZE są bliskie zera. Można więc powiedzieć, że energia z PV wchodzi do systemu jako „pierwsza”. Konsekwencją coraz niższego obciążenia elektrowni konwencjonalnych w tym przedziale czasowym jest to, że zgodnie z zasadą merit order elektrownie o relatywnie niższych kosztach zmiennych muszą pracować i oferty tych jednostek ustalają cenę na rynku. To działa do pewnego momentu, PSE musi utrzymywać określony poziom minimalnej mocy aby elektrownie mogły zwiększyć obciążenie i pokryć zapotrzebowanie w szczycie, więc około 5-6GW cały czas pracuje, gdy OZE jest wtedy więcej PSE robi redysponowanie, czyli karze wyłączyć farmy PV. Kiedy ładować magazyn energii – na przykład wtedy bo mogą być ceny ujemne na Towarowej Giełdzie Energii.
Poniżej przedstawiam Wam, jak zmieniają się relacje procentowe średniorocznych cen godzinowych w stosunku do średniej arytmetycznej ze wszystkich cen w danym roku. Możemy zaobserwować jak zmieniają się te udziały procentowe, ceny w porannym offpeaku (H1-H7) są relatywnie coraz droższe, H11-H16 stają się relatywnie tańsze, natomiast godziny po H19 drożeją w stosunku do BASE (H1 do H24 czyli cała doba). Więcej danych o cenach przedstawiam w moim comiesięcznym podsumowaniu tutaj -> https://naszrynekenergii.pl/ceny-pradu-w-polsce-2025/
To fascynujące, prawda? Co ciekawe 8 lat temu najdroższymi godzinami były H12-H14, które aktualnie stają się najtańsze. W ciągu około dziesięciu lat będzie to obrót o 180 stopni. Widać również jak poranny offpeak relatywnie drożeje, a spodziewanym trendem jest to, że najdroższe będą godziny H18-H22. Pamiętajcie, że ceny energii możecie zawsze sprawdzić na stronie TGE i na moich analizach na blogu.
Kiedy ładować magazyn energii?
Żeby lepiej dostrzec te trendy spójrzmy jak wygląda trzyletnia zmiana udziału danej godziny w BASE. Wartość w kolumnie 2024 oznacza różnicę udziału procentowego danej godziny w 2024 oraz udziału tej samej godziny w 2021 roku.
Wróćmy do naszego tytułowego pytania. Zakładając, że przykładowy czas pracy zmywarki lub pralki to 3 godziny oraz że ładowanie samochodu elektrycznego również trwa około 3 godzin, to taki też przyjmę okres w tej analizie. Wybrałem cztery okresy, dwa z porannego offpeaku oraz dwa z szczytu produkcji PV. Dla jasności okres H2 –> H4 oznacza godziny handlowe H2, H3 i H4, czyli okres od 1:00 do 4:00, natomiast okres H13 –> H15 oznacza godziny handlowe H13, H14 i H15, czyli okres od 12:00 do 15:00. Ceny można zobaczyć tu – https://tge.pl/
Poniżej macie wykres, który pokazuje, jak zmieniała się procentowa relacja średniej ceny z tych trzygodzinnych okresów w stosunku do średniej wszystkich cen w dobie w poprzednich 12 miesiącach.
Jak dużo się zmieniło w ostatnich latach.
Możemy zaobserwować relatywny spadek cen w okresie szczytu produkcji z PV. Z ponad 110% po kilku latach na poziomy około 50%. To robi różnicę, prawda? Kiedy ładować magazyn energii – właśnie w tym okresie czasowym w ciągu dnia.
Przyjrzyjmy się teraz średniej 12 miesięcznej z cen nominalnych jakie były w tych samych trzygodzinnych okresach.
Zauważcie, że potwierdza się to jak ceny z okresu szczytu produkcji PV tanieją nawet od cen nocnych. Mamy już spadek średniej 12 miesięcznej cen ze szczytu produkcji PV poniżej cen nocnych. To jest gigantyczna zmiana na rynku w ostatnim czasie! Na niskie ceny w południe mają wplyw też ujemne ceny energii elektrycznej, który dodatkowo obniżają średnią. Tak, wtedy naprawdę sprzedający płaci kupującemu na TGE, sam wiele razy miałem transakcję zakupu po ujemnej cenie na TGE. W tym artykule dowiesz się więcej. https://naszrynekenergii.pl/ujemne-ceny-energii-2024-w-polsce-wyjasnienie-i-liczby/
Na koniec przyjrzyjmy się dokładniej ostatnim miesiącom i sprawdzimy godzinowe ceny energii. Powyżej analizowałem dane w układzie rocznym lub nadążnym dwunastomiesięcznym, a teraz w poniższej tabeli przedstawiam dane w podziale na każdy miesiąc oraz dodatkowo porę roku. Można mieć strategię statyczną lub codziennie optymalizować harmonogram, mając dane z TGE można o około 15 zł/MWh wyjść na tym lepiej, jest to progres natomiast nie kolosalny.
Przy bardziej szczegółowej analizie, możemy zauważyć, że godziny nocne są tańsze w okresie zima oraz jesień, natomiast godziny południowe na wiosnę oraz lato. Co ciekawe w ostatnim roku nawet marzec i październik mają tańsze godziny w południe niż w nocy. Myślę, że teraz sami jesteście w stanie odpowiedzieć na tytułowe pytanie, czyli wiecie kiedy ładować magazyn energii (BESS).
Świadome zarządzanie to klucz do oszczędności!
Podsumowując, warto znać godzinowe ceny energii i świadome zarządzanie zużyciem energii jest ważnym elementem strategii oszczędnościowej zarówno dla firm, jak i gospodarstw domowych.
Dzięki odpowiedniemu planowaniu – temu, o czym rozmawialiśmy, czyli przesuwaniu energochłonnych procesów na tańsze godziny – możliwe jest znaczące obniżenie kosztów i zwiększenie efektywności energetycznej. Wykorzystaj dostępne możliwości na rynku, w tym na przykład taryfy dynamiczne i przekształć zarządzanie energią w przewagę konkurencyjną.
Jeśli prowadzisz firmę i chcesz atrakcyjną ofertę na energię z ceną dynamiczną z TGE to napisz do mnie! Mam nadzieję, że po przeczytaniu tego artykułu oraz po zapoznaniu się z danymi oraz z wykresami lepiej rozumiesz rynek energii. Sprawdź czym jest doradztwo energetyczne dla firm – https://naszrynekenergii.pl/doradztwo-energetyczne-dla-firm/
Ważne zastrzeżenie: Nie jest to porada inwestycyjna. Brałem pod uwagę tylko hurtowe ceny energii elektrycznej czynnej. Koszty dystrybucji, w tym kilku strefowe taryfy, czy opłata mocowa nie była przedmiotem powyższej analizy, natomiast też mają wpływ na koszty. Autorem wpisu jest Łukasz Lewicki – doświadczony Makler TGE i doradca energetyczny, dodaj mnie do kontaktów na LinkediN i napisz do mnie to znajdę dla Ciebie tańszą ofertę na prąd w firmie.